Natuur en Milieufederatie Utrecht | NMU Samen voor een mooi en duurzaam Utrecht
Menu
Klimaatadaptatie

Klimaatadaptatie

Het klimaat in Nederland (en de rest van de wereld) verandert. Dat betekent dat we steeds vaker te maken gaan krijgen met wateroverlast, droogte en hittestress en het risico op overstromingen neemt toe. Dat hebben we in de provincie Utrecht de afgelopen jaren al meerdere malen ervaren, bijvoorbeeld bij zware piekbuien of aanhoudende hitte. En dat heeft een grote impact op onze directe leefomgeving. In de vorm van hinder als er voor korte tijd water op straat staat. Maar ook overlast of schade aan bijvoorbeeld infrastructuur, gezondheid, leefbaarheid, gebouwde omgeving, economie en natuur.

We willen klimaatverandering zo veel mogelijk afremmen (klimaatmitigatie). Maar het is tegelijkertijd nodig onze leefomgeving klimaatbestendig en ‘waterrobuust’ in te richten om met de gevolgen van om te gaan (ruimtelijke adaptatie). Ruimtelijke adaptatie gaat dus over het voorkomen van (de gevolgen van) wateroverlast door extreme regen; hittestress bij hoge temperaturen; droogte bij langdurig uitblijven van regen; en overstromingen.

Het is de bedoeling dat in de komende dertig jaar Nederland volledig klimaatbestendig wordt aangepast en ingericht. En daar moeten we zo snel mogelijk mee beginnen! Want een klimaatbestendige inrichting van onze leefomgeving leidt namelijk ook tot een aangenaam en gezond woon- en werkklimaat en een mooie en aantrekkelijke regio, waar mensen graag willen wonen, werken en verblijven.

Overheden én bewoners aan zet

Hier ligt een grote opgave voor overheden zoals gemeenten, provincie en waterschappen, maar ook projectontwikkelaars en bouwers, bewoners, bedrijven en woningcorporaties. Overheden hebben bijvoorbeeld de taak de openbare ruimte zo in te richten dat we bestand zijn tegen wateroverlast en hitte. Maar bewoners kunnen ook veel doen, bijvoorbeeld in hun eigen tuin, door het weghalen van tegels en stenen en het toevoegen van meer groen, zodat water beter opgenomen kan worden en de tuin een koelere plek wordt.

Wat de NMU doet

De NMU brengt partijen binnen de provincie Utrecht bij elkaar, overheden, bedrijven, bewoners, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties, om concreet te werken aan klimaatadaptatie. We delen kennis en brengen uitwisseling tot stand. We agenderen belangrijke issues en ondersteunen overheden bij het maken en uitvoeren van beleid. We jagen lokale initiatieven aan en ondersteunen bewoners en bedrijven bij het vergroenen van hun eigen leefomgeving. We starten concrete projecten voor de groenblauwe stad.

Waar kun je ons voor benaderen?

  • Het ondersteunen van gemeenten bij het opstellen van bijvoorbeeld een visie of plan van aanpak.
  • Het organiseren van kennissessies, inspiratiebijeenkomsten of bijvoorbeeld een excursie.
  • Het organiseren van participatie en uitvoeren van concrete projecten voor een groene leefomgeving met bewoners of bedrijven (zoals groen in de buurt, of groene daken).

Inspiratiedocument

In 2017 heeft de NMU een inventarisatie gedaan onder Utrechtse gemeenten hoe zij omgaan met klimaatadaptatie. En we hebben begin 2018 een inspiratie- en praktijkmiddag georganiseerd voor een breed netwerk van Utrechtse partijen. De uitkomsten en inzichten hiervan hebben wij samengevat in het inspiratiedocument ‘Een klimaatbestendige provincie Utrecht: aan de slag met ruimtelijke adaptatie’.

Het inspiratiedocument biedt tips, handvatten, praktijkkennis, ervaringen en concrete voorbeelden van en uit gemeenten in de provincie Utrecht. Het inspiratiedocument is door iedereen te gebruiken, zo leren we van elkaars kennis en inspanningen!

Koploperprojecten in de provincie Utrecht

Ruimtelijke adaptatie in de praktijkIn 2016 heeft de NMU in kaart gebracht welke koploperprojecten er (toen) bekend waren op het gebied van ruimtelijke adaptatie. Dit deed de NMU samen met ingenieursadviesbureau Sweco in opdracht van de Coalitie Ruimtelijke Adaptatie Regio Utrecht. Het rapport is hier te downloaden.

Hitte in de stad

In 2012 en 2013 onderzocht de NMU het stedelijke hitte-eiland effect binnen het project ‘Hitte in de stad’, in samenwerking met de Universiteit Wageningen, IVN en Milieucentrum Utrecht. In het project werden in de steden Utrecht, Amersfoort, Nieuwegein en Veenendaal met 200 vrijwilligers in de zomer temperatuurmetingen verricht. De Universiteit Wageningen voerde in de stad Utrecht officiële metingen uit. De NMU organiseerde een bijeenkomst voor beleidsmakers over hitte en oplossingen. En in het najaar van 2013 werden drie ‘stenige’ plekken in Utrecht, Amersfoort en Nieuwegein vergroend, de NMU hielp buurtbewoners om plannen te maken en beheergroepen op te richten.

Hitte is steeds minder zeldzaam in Nederland. Het aantal hittegolven is al aan het toenemen. Bovendien zijn hittegolven nu al drie graden warmer dan 100 jaar geleden. In de stad is de opwarming over het algemeen extra groot door het hoge gehalte aan steen en beton; dat maakt de stad een veel warmere plek dan daarbuiten (hitte-eilandeffect). Dit zal door klimaatverandering nog eens extra versterkt worden. Meer groen en minder steen in de stad is een van de maatregelen om het probleem aan te pakken.

Wil je weten wat wij (nog meer) voor jou kunnen betekenen, neem dan contact op met Jeannine van Bree.

Jeannine van BreeLinkedin profiel van Jeannine van Bree
Duurzame mobiliteit | Groen-blauwe stad
Telefoonnummer: 06 41 525 475
j.van.bree@nmu.nl
Video's
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van onze activiteiten:
Inschrijven
Volg ons via social media en neem deel aan de discussie:
Wij worden gesteund door: Nationale Postcode Loterij en de Natuur en Milieufederatie Utrecht Utrecht
Wij hebben: CBF ANBI