Zomerblog Isabel: Minder maaien, is dat altijd beter voor de natuur?

juli 2, 2026

Door Isabel Kruisheer, vanuit het project Bermscouts. 

Minder maaien: is dat altijd beter voor de natuur?

Steeds meer gemeenten beheren hun bermen ecologisch. En dat is mooi, want in strak gemaaide gazons en bermen is er weinig ruimte voor planten en dieren. Maar wat is ecologisch bermbeheer eigenlijk? Is het altijd een kwestie van minder maaien? Het korte antwoord is nee.

Kijk bijvoorbeeld naar de Witte klaver: deze zou verdwijnen uit een voedselrijke berm als je deze maar één keer per jaar maait. En dat terwijl Witte klaver juist heel waardevol is: doordat hij bloeit van mei tot oktober halen veel insecten daar bijna het hele seizoen hun nectar vandaan.

Minder maaien, niet altijd beter 

Minder maaien is dus niet altijd de weg naar meer bloemen en insecten in de bermen. Naast klavers zijn er nog meer belangrijke nectarplanten die juist groeien op plekken die wat opener zijn of waar wat vaker gemaaid wordt: denk bijvoorbeeld aan laagblijvende soorten als Gewoon biggenkruid, Kleine leeuwentand en de Paardenbloem. Deze soorten maken een wortelrozet: bladeren die in een rozet tegen de grond aan liggen waardoor ze goed tegen maaien kunnen.

Veel van deze soorten staan vaak snel weer in bloei na een maaibeurt. Zeker de kruipende Witte klaver kan goed tegen maaien en bloeit binnen 1 week na een maaibeurt alweer. In voedselrijke bermen waar minder gemaaid wordt, nemen hoog opschietende grassen en ruigteplanten (denk aan Kweek, Grote brandnetel en Ridderzuring) het vaak al snel over en verdwijnen deze laagblijvende soorten.

Diversiteit in maaibeheer, waarbij de frequentie van het maaien is afgestemd op de aanwezige vegetatie, is dus aan te raden. Meer daarover lees je in de handige veldgids ‘’Ecologisch bermbeheer’’, die je gratis kunt downloaden. 

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Zie jij klavers bij jou in de berm? 

De aanwezigheid van Witte en Rode klavers in de berm zegt dus iets over hoe die berm beheerd wordt en de voedselrijkdom van de berm. Naast de klavers zijn er nog veel meer soorten die iets zeggen over de kwaliteit van de berm. Ook daarover lees je meer in de veldgids. 

Samen met FLORON zijn we dit jaar in de provincie Utrecht het project Bermscouts gestart: samen met vrijwilligers monitoren we de planten die in de bermen voorkomen. Op die manier werken we samen toe naar meer bloemen en insecten in bermen door heel de provincie Utrecht.

Ben je benieuwd of er in jouw berm klavers voorkomen? Ga dan eens op pad met de zoekkaart en kijk of je de planten kunt herkennen. Wil je aan de slag als Bermscout en bijdragen aan meer kennis over de kwaliteit van onze bermen? Neem dan contact op met Isabel via i.kruisheer@nmu.nl.