Natuur en Milieufederatie Utrecht | NMU Samen voor een mooi en duurzaam Utrecht
Menu
Bomenkap

Bomenkap

Bomen mogen vaak niet zomaar worden gekapt. Er zijn regels die bossen en bomen beschermen. Daaraan moeten particulieren en overheden zich houden. Maar in bepaalde gevallen vindt ook de NMU kap begrijpelijk.

Doordat in januari 2017 de Wet natuurbescherming van kracht is geworden, is de vertrouwde Boswet vervallen. De Wet natuurbescherming bevat geen definitie voor bos. In plaats daarvan is gekozen voor een definitie voor ‘houtopstand’. Deze definities zijn echter nagenoeg hetzelfde. Bij houtopstand onder de Wet natuurbescherming gaat het om beplanting van een ‘zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend’ op een grondgebied van minimaal 10 are, of van minimaal 20 bomen wanneer het een rijbeplanting betreft.

Onder de Wet natuurbescherming zijn ook de linde, paardenkastanje, Italiaanse populier en de treurwilg beschermd; dit waren ze niet onder de Boswet. Het kappen van houtopstand is verboden zonder dat het gemeld is bij de provincie. Een kapmelding moet minstens 4 weken en maximaal 1 jaar van te voren worden gedaan. Houtopstand mag alleen worden gekapt als blijkt dat daarbij geen waardevol bos verdwijnt. Wanneer kap van houtopstand is toegestaan, geldt er een herplantplicht. Deze herplanting hoeft echter niet altijd op dezelfde plek plaats te vinden.

Kap van losse bomen in dorp of stad

De verplichte kapmelding en herplantplicht op grond van de Wet natuurbescherming is alleen van toepassing op bomen die gekapt worden buiten de ‘bebouwde kom houtopstanden’. Elke gemeente stelt bij besluit van de gemeenteraad vast wat de grenzen zijn van de ‘bebouwde kom zoals die geldt voor houtopstanden (Art. 4.a lid a Wet natuurbescherming). Deze bebouwde kom hoeft echter niet de bebouwde kom onder de Wegenverkeerswet te zijn. De bescherming van losse bomen binnen de ‘bebouwde kom is per gemeente verschillend geregeld. In sommige gemeenten is voor de kap van elke boom een omgevingsvergunning vereist. In andere gemeenten is alleen voor de kap van een ‘waardevolle boom’ een omgevingsvergunning nodig. Deze plaatselijke regelgeving is opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van de gemeente. U kunt bij uw gemeente bezwaar maken tegen een omgevingsvergunning voor het kappen van bomen. Dit kan alleen als u belanghebbende bent:

[1] Art. 4.a lid a Wet natuurbescherming

  • De eerste groep belanghebbenden zijn de mensen die uitzicht op de boom hebben zoals de directe buren. Belangrijk is dat u kunt aantonen dat u nadeel ondervindt van het kappen van de boom.
  • De tweede groep belanghebbenden zijn verenigingen of stichtingen die zich inzetten voor het behoud van bomen.

Zorgvuldige afweging en onderzoek

De achterliggende reden voor de kap van bomen kan erg divers zijn. In alle gevallen dient het besluit zorgvuldig afgewogen te worden. Daarbij moeten de ecologische en landschappelijke nadelen afgewogen worden tegen de ruimtelijke en maatschappelijke voordelen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen waarvoor  kap noodzakelijk is, is het allereerst zaak dat er goed gekeken wordt naar mogelijke alternatieven die de kap kunnen voorkomen.

Daarnaast is een zorgvuldig ecologisch onderzoek van groot belang. Hierbij moet onderzocht worden of de bomen dienst doen als vaste voortplantings- en rust- of verblijfplaats voor vogels en vleermuizen. Als dat zo is, moeten verzachtende maatregelen genomen worden om het voortbestaan van deze soorten niet in gevaar te brengen. Hierbij kunt u denken aan het plaatsen van nieuw nestmateriaal in bomen die wél behouden blijven.

Soms is kap begrijpelijk

Hoewel de kap van een boom per definitie een ecologische verslechtering lijkt te zijn, kan de NMU soms begrijpen waarom er voor kap gekozen wordt. Bijvoorbeeld in deze situaties:

  • De laatste tijd worden er veel populieren gekapt in het kader van veiligheid. Veiligheid weegt in dit kader zwaarder dan de waarde van de bomen. De NMU ziet in dat veiligheid zwaarder kan wegen dan de ecologische waarden, maar wil wel pleiten voor het belang van herbeplanting. De populieren vormen vaak een landschappelijk waardevolle lintbeplanting die het behouden waard is. Duurzame herplant met bomen van dezelfde allure vinden wij belangrijk.
  • In veel parken komen uitheemse soorten voor die de inheemse soorten overwoekeren. Voorbeelden hiervan zijn de Amerikaanse eik en Amerikaanse vogelkers. Hoewel dit mooie bomen zijn met ecologische waarden, zijn deze exoten ook sterke planten die zeer dominant kunnen worden. Ze kunnen andere planten en bomen verdringen en daardoor een zeer monotoon beeld laten ontstaan. Om de diversiteit in een park te herstellen worden deze overheersende soorten gekapt. Belangrijk hierbij is wel dat de gemeente een natuurbeheerplan opstelt, waarin de visie voor het park beschreven wordt en waaruit het ecologische belang van de kap van deze bomen blijkt.

Meer informatie

Meer informatie over de juridische regelingen rondom de kap van bomen kunt u vinden op de website www.bomenrecht.nl.

Voor meer informatie bij dreigende kap van bomen kunt u terecht bij de Bomenstichting.

Nicolette BuiterLinkedin profiel van Nicolette Buiter
Juridisch medewerker RO & milieu
Telefoonnummer: 030-2567 367
n.buiter@nmu.nl
Video's
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van onze activiteiten:
Inschrijven
Volg ons via social media en neem deel aan de discussie:
Wij worden gesteund door: Nationale Postcode Loterij en de Natuur en Milieufederatie Utrecht Utrecht
Wij hebben: CBF ANBI