Natuur en Milieufederatie Utrecht | NMU Samen voor een mooi en duurzaam Utrecht
Menu
Kockengen Waterproof

Kockengen Waterproof

Bodemdaling met vervelende gevolgen

Kockengen, een van de dorpskernen in de gemeente Stichtse Vecht, is gedeeltelijk gebouwd op veen. Dit geldt vooral voor de naoorlogse uitbreidingen. Een belangrijke eigenschap van veen is dat het kan inklinken. De veengrond in Kockengen daalt daardoor continu, met name door het gewicht van verhardingen, rioleringen en ophoogmaterialen. De meeste huizen in Kockengen staan op heipalen, maar dat geldt niet voor de openbare ruimte.

Kockengen

Bij stevige buien lopen straten onder in Kockengen.

In enkele delen van het dorp liggen wegen en openbare ruimte vrijwel op slootpeil. Bij stevige buien lopen straten onder. Als Kockengen hier niets aan verandert, verergert dit de komende decennia, mede als gevolg van klimaatverandering. Zwaardere regenval kan leiden tot vaker en meer water op straat. En hogere temperaturen en langere droge perioden versnellen de afbraak van het veen in de aangrenzende polder, waardoor het verschil tussen de gewenste grondwaterpeilen van dorp en polder toeneemt. De urgentie voor maatregelen om de leefbaarheid in het dorp te behouden, wordt dus alleen maar groter.

Kockengen Waterproof

Kockengen waterproofDe provincie Utrecht heeft het gebiedsproces Kockengen Waterproof opgestart. Binnen dat proces werken de gemeente Stichtse Vecht, waterschap Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en de provincie Utrecht samen met bewoners en andere belanghebbenden aan  het ontwikkelen en uitvoeren van oplossingen om wateroverlast te voorkomen.

Het programma kent drie pijlers: dorp, water en polder.

Belangrijk onderdeel van het programma is om in het dorp een reconstructie uit te voeren van de openbare ruimte. Hierbij gaat het om maatregelen voor het ophogen van de wegen, paden en het groen, het ophogen en vernieuwen van de riolering en het vernieuwen van kabels en leidingen. In tien jaar worden alle wijken van Kockengen aangepakt. Daarbij wordt gebruik gemaakt van lichte materialen om het proces van bodemdaling sterk te vertragen, waardoor reconstructie minder vaak nodig is. Dit levert een kostenbesparing op en is fijner voor bewoners.

Daarnaast nemen de gemeente en het waterschap binnen het programma naast de lange termijn maatregelen ook tijdelijke maatregelen in het dorp en in de polder om de gevolgen van een zogenaamde ‘piekbui’ te beperken. En de provincie gaat een gebiedsproces starten om de mogelijkheden te onderzoeken voor een duurzame inrichting van de polder. Daarbij wordt samen met de gebruikers gekeken naar gewenste ontwikkelingen en kansen waardoor het peilverschil tussen dorp en polder klein blijft en geleidelijk zou kunnen verlopen.

De uitvoering van het programma bestaat uit 10 fasen, werkzaamheden van de eerste uitvoeringsfase zijn sinds 2015 in uitvoering.

Het programma is onder andere gericht op het meekoppelen van de klimaatopgave in andere (beleids)opgaven. Bij maatregelen op bijvoorbeeld het gebied van verkeer, parkeren, openbaar groen en verlichting die al op de planning stonden, wordt gelijk gekeken hoe dit op een structureel andere en duurzame wijze ingericht kan worden. Bij speeltoestellen die aan vervanging toe zijn, wordt bijvoorbeeld gelijk gekeken naar de mogelijkheden voor waterberging.

Participatie

Kockengen_WerkbezoekHet programma wordt gezamenlijk vormgegeven, met participatie van bewoners en andere betrokkenen. Gedurende het hele programma en de verschillende fasen zijn er informatieavonden. Daarnaast zijn in de initiatieffase meerdere ontwerpateliers georganiseerd, waarin de inrichtingswensen zijn geïnventariseerd per wijk. Daarbij ging het niet zozeer om concrete inrichting op straatniveau, maar vooral om verwachtingen rond leefbaarheid in de wijken en de vertaling daarvan naar inrichtingswensen.

Voorbeeldfunctie

Kockengen Waterproof is een voorbeeld van een programma met een integrale aanpak. Er worden niet alleen maatregelen genomen in het dorp, maar ook in de omliggende polder, om op de lange termijn de leefbaarheid in het dorp te waarborgen.

De maatregelen in het dorp wordt gekoppeld aan andere maatregelen die al op de planning stonden. Bij werkzaamheden die al op de uitvoeringsagenda stonden wordt gekeken hoe de opgave rondom ruimtelijke adaptatie meteen meegenomen kan worden. Het meteen structureel anders en duurzaam doen, bespaart geld op de lange termijn.

Tot slot is Kockengen Waterproof een mooi voorbeeldproject van hoe bewoners en andere belanghebbenden kunnen meedoen aan bijvoorbeeld informatieavonden en actieve ontwerpateliers.

In het programma Kockengen Waterproof worden alle drie de stappen uit de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie ingevuld: Weten, Willen, Werken. Er is inzicht in de belangrijkste opgaven. Via informatieavonden en ontwerpateliers wordt deze kennis ook gedeeld met bewoners en belanghebbenden; zij krijgen handelingsperspectief en de gemeente zet concrete stappen in de uitvoering van projecten en pilots.

Geleerde lessen

Kockengen_nieuwe straatSamenwerken loont. De provincie, gemeenten en waterschap werken samen met bewoners en belanghebbenden. Dit leidt tot constructieve oplossingen. Daarnaast verhoogt het de kwaliteit en genereert het draagvlak voor toekomstige oplossingen en maatregelen.

Kockengen Waterproof leert ons ook dat het belangrijk is om te blijven uitdragen dat de overheid niet alles oplost en dat ook inwoners/eigenaren verantwoordelijkheid dragen voor maatregelen op hun eigen terrein. En daar zijn ze vaak toe bereid, als ze voldoende meegenomen worden in het verhaal van de urgentie en daarin samen optrekken met de overheid.

Ambitie van gemeente

De gemeente Stichtse Vecht realiseert zich dat Kockengen Waterproof nooit alle overlast kan oplossen, maar dat met een duidelijk programma en concrete projecten wel veel overlast in de toekomst voorkomen kan worden. Door de opgave rond ruimtelijke adaptatie te koppelen aan andere opgaven kunnen ook kosten op de lange termijn worden bespaard. De gemeente kan dit niet alleen; ze heeft de bewoners die de stad het beste kennen, daarbij hard nodig.

Meer info

www.kockengenwaterproof.nl

 

Video's
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van onze activiteiten:
Inschrijven
Volg ons via social media en neem deel aan de discussie:
Wij worden gesteund door: Nationale Postcode Loterij en de Natuur en Milieufederatie Utrecht Utrecht
Wij hebben: CBF ANBI