Natuur en Milieufederatie Utrecht | NMU Samen voor een mooi en duurzaam Utrecht
Menu
Kanis Duurzaam

Kanis Duurzaam

Urgentie van bodemdaling

Kanis, een van de dorpskernen in de gemeente Woerden, is gebouwd op veen. Veen is een slappe ondergrond en kan ‘inklinken’. Dat leidt tot bodemdaling, met name door het gewicht van verhardingen, rioleringen en ophoogmaterialen. Dit is duidelijk te zien in het straatbeeld in Kanis. De meeste huizen in Kanis staan op heipalen, maar dat geldt niet voor de tuinen en openbare ruimte. Scheuren en hoogteverschillen in het wegdek komen veel voor, evenals verzakte stoepen en parkeerplaatsen.

Kanis DuurzaamDoor de verzakkingen liggen sommige wegen nagenoeg gelijk aan het waterpeil, waardoor het water tijdens een hevige regenbui niet kan afstromen. Bovendien zijn er problemen met de aansluiting van huizen en tuinen en zijn er ondergronds problemen met kabels, leidingen en aansluitingen. Voor de gemeente betekent dit dat beheer en onderhoud van de openbare ruimte intensiever is dan in andere gebieden. De ervaring leert dat dit neerkomt op ongeveer drie keer zo vaak onderhouds- en vervangingswerkzaamheden aan riolering en wegen.

Reconstructie van het openbaar gebied is hoog nodig, maar de gemeente Woerden ziet ook in dat de reguliere manier van reconstrueren letterlijk weggegooid geld is. Binnen enkele  jaren zullen dezelfde problemen optreden en is de inrichting van Kanis weer terug bij af. De gemeente grijpt daarom de kans aan om te kiezen voor een structureel andere en duurzame wijze van inrichten.

Kanis Duurzaam

Kantis_plasKanis Duurzaam is gericht op een gehele reconstructie van Kanis, waarbij de openbare ruimte wordt aangepakt met maatregelen zoals minder verharding en het afkoppelen van schoon hemelwater. In plaats van te focussen op korte termijn oplossingen wordt gekeken naar het lange termijn resultaat, om terugkerende overlast te beperken én om slimmer om te gaan met maatschappelijke uitgaven.

In het project wordt de levenscyclusanalyse toegepast. Hiermee wordt vooraf over een lange periode, naast de aanlegkosten, ook de beheer- en onderhoudskosten in beeld gebracht. En dan blijkt dat investeren in aanvankelijk duurdere technieken op de lange termijn veel geld uitspaart. De aanpak van het project is verder gericht op het actief op zoek gaan naar vernieuwende ideeën in de markt en het vroegtijdig betrekken van inwoners hierbij.

Om meer grip te krijgen op de ervaringen en wensen van de inwoners, heeft de gemeente Woerden gekozen voor een nieuwe vorm van participatie bij deze reconstructie. Kanis is hierbij vooral een proeftuin voor de manier waarop inwoners bij het proces worden betrokken, zoals bij de zoektocht naar toekomstbestendige oplossingen en de daarbij horende vorm van aanbesteden. Er zijn bewonersavonden, ontwerpateliers en schetssessies georganiseerd voor de inventarisatie en visualisatie van problemen en oplossingsrichtingen.

Het project Kanis Duurzaam zit moment in de afronding van de ontwerpfase, het is nog niet in uitvoering.

Voorbeeldfunctie

Kanis Duurzaam is een voorbeeld van een project waarin structurele en duurzame reconstructie van de openbare wordt meegekoppeld met andere opgaven en maatregelen die al op de planning stonden. Het gelijk structureel anders en duurzaam doen, bespaart geld op de lange termijn.

Daarnaast wordt in Kanis een levenscyclus-kostenbenadering gehanteerd, waarbij gekeken wordt naar de levenscyclus van diverse oplossingsrichtingen, om zo te sturen op de meest voordelige oplossing voor de lange termijn.

Bovendien is Kanis Duurzaam een mooi voorbeeld van een proeftuin voor bewonersparticipatie, waarbij bewonersavonden, ontwerpateliers en schetssessies georganiseerd worden voor inventarisatie en visualisatie van problemen en oplossingsrichtingen.

In het project Kanis Duurzaam worden alle drie de stappen uit de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie ingevuld: Weten, Willen, Werken. Een helder beeld van de aard, oorzaken en grootte van bodemdaling is nodig om keuzes voor de toekomst te kunnen maken. Met beschikbare informatie uit bodemonderzoek, satellietdata, archieven, grondwatergegevens en ervaring is – samen met kennisinstellingen – een voorlopig inzicht verkregen waar de ‘zwakke plekken’ zijn (Weten). Zo wordt de keuze voor een lange termijn aanpak concreet en kan deze keuze financieel onderbouwd en verankerd worden in het werkproces van de gemeente (Willen en Werken).

Geleerde lessen

Kanis_atelierHet betrekken van inwoners en andere belanghebbenden draagt bij aan het formuleren van goede uitgangspunten mét draagvlak voor reconstructie.  Zij denken mee over creatieve en innovatieve oplossingen, zijn alert, bewust en betrokken bij de oplossingen voor hun eigen buurt en staan open voor nieuwe ideeën. Het maakt de urgentie om de bestaande situatie  aan te pakken voelbaarder en zichtbaarder en het nemen van maatregelen vanzelfsprekender, omdat alle partijen de impact voelen. De open houding van de gemeente, ‘wij weten de juiste oplossing ook nog niet, daar willen we samen met u naar op zoek’, zorgt dat dit proces tot nu toe goed loopt. Inwoners staan daardoor niet op achterstand en worden gezien als de praktijkdeskundigen.

Daarnaast vindt er uitwisseling plaatst met soortgelijke projecten en programma’s, bijvoorbeeld in Kockengen en Krimpenerwaard, om ervaring rondom technische oplossingen en financiële aanpak (zoals de levenscyclus-kostenbenadering in Kanis) uit te wisselen.

Ambitie van gemeente

De beide pilots hebben in Woerden een onomkeerbaar proces in gang gezet. Een proces waarin de gemeente samen optrekt met inwoners, ontwikkelaars en samenwerkingspartners zoals het waterschap of kennisinstellingen. Er zijn op deze wijze inzichten verkregen die helpen om een lange termijn strategie verder te ontwikkelen en te verankeren. Deze inzichten, die met samen denken en doen zijn verkregen, deelt Woerden met de diverse regionale en landelijke samenwerkingsverbanden.  En wie weet wordt  met zo’n ‘samen denken, doen en delen’-aanpak dan eindelijk die spreekwoordelijke bodemloze put gedempt.

Meer info

Rapport

 

Video's
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van onze activiteiten:
Inschrijven
Volg ons via social media en neem deel aan de discussie:
Wij worden gesteund door: Nationale Postcode Loterij en de Natuur en Milieufederatie Utrecht Utrecht
Wij hebben: CBF ANBI