NMU » Blog » Rode kaarten voor biodiversiteit

Rode kaarten voor biodiversiteit

Geschreven door Joris Hogenboom op 01/11/2010

De biodiversiteit staat wereldwijd onder grote druk. Het nieuwe kabinet zet een streep door de succesvolle aanpak voor het versterken van de natuur in Nederland. Dat maakt de uitdaging voor Utrecht alleen maar groter.

Vorige week werd een groot internationaal rapport over de biodiversiteit op onze planeet gepresenteerd, wederom met een onrustbarende boodschap: 20% van de gewervelde dieren wordt met uitsterven bedreigd, met name door de handel in hardhout, de aanleg van oliepalmplantages en jacht.
De timing was goed, net voor de eindfase van de grote internationale conferentie over biodiversiteit in Nagoya, Japan. Daar hielden de onderhandelaars elkaar steeds steviger in de houtgreep. Zoals eerder in Kopenhagen over de klimaatcrisis, dreigde ook hier een patstelling vanwege gesteggel over de vraag “wie gaat het betalen”. Op het laatste moment lijkt toch een overeenkomst te zijn bereikt over doelen voor 2020. Over financiering, handhaving en sancties zijn echter geen afspraken gemaakt.

Utrecht
Ook dichter bij huis zijn de berichten niet vrolijk stemmend. De Staat van Utrecht – de duurzaamheidsmonitor van de provincie Utrecht – laat voor de biodiversiteit in Utrecht een rode kaart zien. En terwijl we hier juist de laatste jaren echt vaart zijn gaan maken met de ontwikkeling van de ecologische hoofdstructuur die het tij moet keren, dreigt het nieuwe kabinet de stekker uit deze hersteloperatie te trekken.

Gekort
Het budget voor natuur en landschap wordt 40% (!) gekort, voor nieuwe natuur is 25% minder geld, natuur rond de stad en de robuuste verbindingen worden geschrapt. Zoals het Planbureau voor de Leefomgeving recent aangaf, zijn juist die laatste van groot belang om de natuur in Nederland de sterke ruggengraat te geven die zo hard nodig is, ook met het oog op de in gang gezette klimaatverandering.

Droevig
Ik weet niet wat droeviger stemt: de onmacht op wereldschaal om de belangen tegenstellingen rondom natuur en grondstofwinning te doorbreken, of de welbewuste afbraak van een succesvolle aanpak, in een land waar de druk op de natuur zó groot is en de kosten eigenlijk relatief zó laag zijn. Het is een armoedige vorm van rijkdom waarvoor dit kabinet kiest…

Lichtpuntje
Er is een lichtpuntje: het kabinet delegeert ook de verantwoordelijkheid voor de natuur naar de provincies. De afgelopen jaren was de taak van de provincies al verruimd, nu krijgen zij het volgens het regeerakkoord nog meer voor het zeggen. Het is nu aan hen om de handdoek op te pakken die het kabinet in de ring gooit. Flevoland liet al direct weten dat er geen sprake van zal zijn de natuurverbinding tussen de Oostvaardersplassen en het “oude land” te schrappen. Men is simpelweg al te ver op weg.

Gebiedsprocessen
Ook Utrecht maakt nu zijn mind op. Daarbij zal zeker meespelen dat in veel gebiedsprocessen in Utrecht al goede afspraken zijn gemaakt in nauwe samenwerking met natuur- en landbouworganisaties. Gezamenlijk hebben we evenwichtige plannen gemaakt en in uitvoering gebracht, waarbij de realisatie van nieuwe natuurgebieden is gekoppeld aan het versterken van de landbouwstructuur. Dit betekent ook dat stoppen met investeren in natuur, tevens leidt tot minder sterke landbouw. Stoppen betekent zeker ook dat het vertrouwen dat in de gebieden vaak met veel moeite is opgebouwd, beschaamd zou worden.

En er is nog een lichtpuntje: de Tweede Kamer nam al direct een motie aan waarin het kabinet wordt opgeroepen eerst met provincies en natuur- en landbouworganisaties om tafel te gaan, voordat verdere stappen worden genomen. Laten we in Utrecht niet halsoverkop handelen en de tijd nemen om tot nieuwe afspraken te komen. Daarbij moeten we het doel – zorgen voor een sterke natuur in Nederland – op termijn veilig stellen. En we moeten de aanpak die succesvol is geweest – de verbinding zoeken tussen belangen – trachten te behouden.

Joris Hogenboom

Blogoverzicht