NMU » Blog » Kernenergie, gevaarlijke én verloren energie

Kernenergie, gevaarlijke én verloren energie

Geschreven door Joris Hogenboom op 31/03/2011

De ramp in Japan zet discussie over kernenergie op scherp. Ook in Nederland, waar deze tot nu toe een vrij sluimerend karakter kende. Kernenergie is niet nodig in Nederland en leidt af van de opgave die wél perspectief biedt: de ontwikkeling van een duurzame energievoorziening.

Onveilig

Deze discussie gaat vanzelfsprekend in de eerste plaats over veiligheid. Natuurlijk kunnen we de situatie in Japan (oude centrales, in een kwetsbaar gebied) niet vergelijken met een nieuwe centrale in Nederland (een modern en veiliger ontwerp, op een stabiele bodem). Maar een echt veilige centrale bestaat nog steeds niet. Bij elke nieuwe generatie wordt gesteld dat deze echt veilig is, en toch blijkt steeds weer de kwetsbaarheid op vooraf niet verwachte punten. De grootste kwetsbaarheid wordt gevormd door schakels van menselijk handelen in een technisch uiterst complex systeem. Ook als volgens het ontwerp de veiligheidsprocedures allemaal kloppen, blijken deze in de praktijk door menselijk falen zeer kwetsbaar te zijn. Veel ongelukken en bijna-ongelukken zijn hierop terug te voeren. En veiligheid is daardoor nooit te garanderen.

Gevaarlijk afval

Maar laten we het debat over kernenergie vooral niet versmallen tot de (on)veiligheid. Een fundamentele vraag heeft betrekking op het afvalprobleem. Hiervoor geldt eigenlijk nog sterker dat de gevolgen absoluut niet te overzien zijn. Het afval blijft meer dan honderdduizend jaar radioactief. Een termijn die we niet kunnen bevatten, wanneer je beseft hoe snel en fundamenteel de maatschappij veranderd is in de afgelopen 100, 1000, 10.000 jaar. Zelfs als we een technisch geschikte oplossing vinden voor het afval, is volledig onzeker hoe komende generaties daarmee zullen omgaan. Een hypotheek op de toekomst die vanuit duurzaamheidoogpunt volkomen ontoelaatbaar is.

Niet duurzaam

Heel wezenlijk voor de Nederlandse discussie is dat kernenergie niet duurzaam is. In de hele keten van winning tot oplevering wordt nog altijd veel CO2 uitgestoten; bij de winning van uranium wordt veel schade aan natuur en landschap aangericht; en kernenergie is duur wanneer alle kosten in de gehele levenscyclus, inclusief ontmanteling van de centrale, worden meegerekend. Daar komt bij dat uranium een eindige grondstof is die snel schaarser wordt met het grote aantal centrales dat in aanbouw is. En daarmee worden al deze keerzijden van kernenergie snel groter.

Overbrugging?

En als overbrugging naar een echt duurzame energievoorziening dan? Ook deze vlieger gaat niet op: de oplevering van een nieuwe centrale duurt minstens 10 jaar. 10 Jaar waarin we heel veel wind-, zonne- en bio-energie kunnen ontwikkelen. Maar deze ontwikkeling zal juist geremd worden wanneer een kerncentrale wordt gebouwd. Nederland is de komende decennia al netto producent van energie, en een nieuwe kerncentrale zal de echt duurzame energieopwekking (zon, wind en aardwarmte) nog langer frustreren, zoals de nieuwe kolen- en gascentrales in de Eemshaven dat ook al doen. Er gaat dan nog meer kostbare tijd en inspanning verloren, die we beter kunnen investeren in de ontwikkeling van een duurzame energiesector. Dat is ook economisch voor Nederland veel interessanter dan technologie voor een kerncentrale inkopen, omdat hiermee een nieuwe industrie met groeipotentieel kan worden ontwikkeld.

Investeer in duurzame energie

Kortom: voor people (veiligheid, afval), planet (landschap, klimaat) én profit (kosten op korte en lange termijn, kansen voor ondernemers) is de keuze voor kernenergie geen verstandige. Laten we onze aandacht richten op energiebesparing en de energiebronnen die op korte termijn veel betere kansen bieden! Alle grote scenariostudies van het afgelopen jaar geven aan dat een klimaatneutrale samenleving in 2050 haalbaar en betaalbaar is. De afgelopen jaren tekent zich een omslag af in de maatschappij en zien we veel initiatieven die kunnen bijdragen aan deze transitie. Wanneer het kabinet zorgt voor een stabiel investeringsklimaat en provincies en gemeenten letterlijk ruimte bieden aan duurzame energie, zullen ondernemers en burgers de kansen grijpen. Het mooie van deze transitie is dat het er één is van optimisme en ondernemerschap, waarmee we een energievoorziening bouwen dichtbij huis. Een energievoorziening die berust op maatschappelijk initiatief, met een techniek die iedereen begrijpt. En niet een energievoorziening die berust op vrees.

Joris Hogenboom, directeur NMU

Wil je iets doen?

• Kom 16 april en laat zien dat jij ook tegen kernenergie bent!
• Teken de petitie op www.schoongenoegvankernenergie.nl
• Download de poster op dezelfde website en hang `m voor je raam.
• Verspreid het woord via Twitter, Facebook, Hyves, etc.

Blogoverzicht